تبلیغات
نمونه سوالات استخدامی بهورزی - سالمندان

اصول برقراری ارتباط با سالمندان

در برخورد با سالمندان اولین قدم برقراری ارتباط مناسب است. هر فرد ارزش‌ها، باورها و فرهنگ خاص خودش را دارد و این نكته‌ای است كه در ارتباط با سالمندان نباید فراموش كرد.

عقاید، ارزش‌ها و اعتقادهای سالمندان امروز، در جامعه‌ای كاملاً متفاوت با جامعۀ كنونی شكل گرفته است. آنها حوادث تاریخی و شرایط اقتصادی – اجتماعی دشواری را پشت سر گذاشته‌اند.

آنها در دنیایی رشد یافته و بالیده‌اند كه در آن بسیاری از وسایل آسایش امروزی مانند: آب لوله‌كشی، برق، گاز و ... نبوده است.

درك آنچه بر سالمند كنونی گذشته است برای شما ممكن است سخت باشد و تنها یك ارتباط خوب می‌تواند این شكاف نسلی را پركند.

شما می‌توانید با رعایت اصول مهارت‌های ارتباط بین فردی، ارتباط خوبی با سالمند برقرار كنید.

سوال كنیم:

ما باید سالمندان را بهتر بشناسیم و از خواسته‌هایشان مطلع شویم، پس از آنان سوال می‌كنیم تا بتوانیم مشكلات و نگرانی‌های آنها را بهتر بفهمیم و كمك بهتری را به ایشان عرضه كنیم.

در این میان طرح سوالات باز كه با چرا، چگونه، چطور و ... شروع می‌شوند منجر به گرفتن اطلاعات بیشتری از سالمند می‌گردد. همچنین لازم است حین گفت و گو با سالمند، به گفته‌های وی ارزش و احترام بگذاریم.

این بدان معنی نیست كه هرچه او می‌گوید قبول كنیم. بلكه به این معنی است كه به حق او برای فكر كردن و سخن گفتن احترام بگذاریم.

اگر سالمند در حال صحبت كردن است، به او فرصت دهید تا خود حرفش را تمام كند و هیچ‌گاه ما جمله سالمند را كامل نكنیم.

گوش فرادهیم:

ما باید به صحبت‌های سالمندان گوش فرادهیم.

گوش دادن فعالانه چیزی بیش از شنیدن ساده است و در واقع همدلی با سالمند است.

همدلی با سالمند یعنی خودمان را جای فرد سالمند بگذاریم و بفهمیم كه او در موقعیت‌های مختلف چه فكر یا احساسی دارد.

در هنگام گوش دادن فعال، خوب است كه با سالمند ارتباط غیركلامی برقرار كنیم مانند لبخند زدن، تكان دادن سر برای تایید، نگاه كردن (ارتباط چشمی)، گرفتن دست، تعارف با دست و ... تا سالمند احساس كند كه ما علاقمند به شنیدن صحبت‌های او هستیم.

مشاهده كنیم:

برای شناخت بیشتر سالمند او را مشاهده می‌كنیم.

مشاهده كردن سالمند یعنی استفاده از همه حواس برای بررسی او تا بتوان درك و دانش بهتری نسبت به سالمند به دست آورد.

ما طرز ایستادن، حالات صورت، لحن كلام و واكنش‌ها و احساسات او را مشاهده می‌كنیم.

بگوییم:

یكی از اصول برقراری ارتباط با سالمندان، حرف زدن با آنان است.

حرف زدن برای به زبان آوردن یك عقیده، نظر، احساس یا واقعیت است. آنچه بسیار مهم است توجه به این نكته است كه چگونه باید گفت؟ لحن و تن صدا نیز بسیار اهمیت دارد.

اگر سالمند ناشنواست هیچ گاه نباید برای صحبت كردن با او صدایتان را بلند كنید یا فریاد بزنید.

برای اینكه او حرف‌های شما را بشنود، با صدای معمولی و نزدیك گوشی كه شنوایی بهتری دارد صحبت كنید.

لمس:

یكی از ابتدایی‌ترین و خصوصی‌ترین شكل برقراری ارتباط با سالمند لمس كردن است. بسیاری از سالمندان دچار محرومیت لمسی هستند.

در برقراری ارتباط با سالمندان سه نوع ارتباط لمسی وجود دارد:

الف – لمس عاطفی:

لمس محبت‌آمیز یكی از نیازهای انسانی است. مانند وقتی كه پدر بزرگ یا مادر بزرگ را در آغوش می‌گیرید و آنها را می‌بوسید.

محبت، تفاهم، اعتماد، امید و علاقه را می‌توان با نگه داشتن دستی لرزان در دستی قوی به دیگری منتقل كرد.

ب- لمس حمایتی:

برای كمك به سالمند به كار می‌رود. مانند وقتی كه به سالمند برای بلند شدن از زمین كمك می‌كنید.

ج – لمس كنشی:

به منظور ادب و احترام به كار می‌رود. مانند دست زدن به پشت سالمند و تعارف و تقدم برای عبور

همواره سعی كنید مصاحبی سرزنده برای سالمندان باشید.

چین و چروك نشان می‌دهد كه سالمندان منبعی از تجربه‌ها و خاطره‌های گذشته‌اند كه نباید بدون استفاده باقی بمانند.

فردی كه لبخند می‌زند غالباً به صورت شخصیتی دوست داشتنی و مهربان تلقی می‌گردد، همواره در ارتباط با سالمندان لبخند زدن را فراموش نكنید.


تغذیه در سالمندان

تغذیه در سالمندان
 
تغذیه یكی از مهمترین اجزا برای حفظ سلامتی است. وضعیت تغذیه می‌تواند تحت تأثیر عوامل بسیاری ازجمله جذب ناكافی مواد غذایی، بیماری، دارو درمانی، نقص‌های جسمانی یا روانی، پایین بودن درآمد و غیره باشد. بسیاری از این عوامل وضعیت سلامت تغذیه‌ای سالمندان را در معرض خطر قرار می‌دهد. مشكلات تغذیه‌ای در سالمندان را در صورت تشخیص می‌توان پیشگیری و كنترل نمود و یا بهبودی بخشید.
 
نیازهای تغذیه‌ای سالمندان
قندها و مواد نشاسته‌ای:
با افزایش سن نیاز به انرژی كمتر می‌شود و این كم شدن نیاز به انرژی به خاطر كوچك شدن بافت عضلانی و كاهش فعالیت فیزیكی است. نیاز به انرژی در سالمندان را می‌توان با یك رژیم غنی مانند: برنج، نان، سایر غلات و حبوبات تأمین نمود.
 
پروتئین:
مقدار پروتئین بدن در دورة سالمندی كم می‌شود، بنابراین باید دراین دوره پروتئین بیشتری مصرف شود. سوء تغذیه پروتئین، یعنی كمبود پروتئین به سیستم دفاعی بدن آسیب می‌رساند و بدن را مستعد ابتلا به بیماری می‌كند. از منابع پروتئین می‌توان تخم مرغ، گوشت، مرغ، ماهی و شیر را نام برد. همچنین غلات و حبوبات نیز مقدار زیادی پروتئین گیاهی دارند.
 
چربی:
چربی منبع تولید انرژی است. با افزایش سن میزان توده چربی در سالمندان افزایش می‌یابد و در نتیجه خطر چاقی و بیماری‌هایی نظیر دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی در آنان افزایش می‌یابد. توصیه می‌شود كه مصرف چربی، خصوصاً چربی‌های حیوانی محدود گردد.
بنابراین لازم است:
1-      چربی كمتری مصرف كنید.
2-      سعی كنید از روغن‌های مایع مثل روغن زیتون استفاده نمایید.
3-      تا حدامكان غذای سرخ شده در روغن را كمتر مصرف كنید.
4-      اگر مجبور شدید غذا سرخ كنید از حرارت كم استفاده كنید تا روغن نسوزد و باقیمانده روغن را دور بریزید.
 
ویتامین‌ها:
باافزایش سن میزان برخی ویتامین‌ها كم می‌شود كه با رعایت تنوع در رژیم غذایی می‌توان آن را جبران كرد. ویتامین‌های C-D-B و E از جمله این ویتامین‌ها هستند.
 
ویتامین‌های B:
این گروه ویتامین در كاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی مؤثرند، ویتامین‌های گروه B در انواع گوشت، تخم‌مرغ، شیر، حبوبات، غلات سبوس‌دار و به مقدار كمتری در میوه‌ها و سبزیهای دارای برگ سبز تیره وجود دارد. جوانه غلات و حبوبات مانند جوانه گندم، جوانه عدس و جوانه ماش سرشار از ویتامین‌های گروه B و C است.
 
ویتامین D:
این ویتامین با افزایش جذب كلسیم، از پوكی استخوان جلوگیری می‌كند. برای تامین ویتامین D هر روز شیر و فرآورده‌های لبنی مصرف كنید و در مقابل نور مستقیم خورشید قرار بگیرید. تابش نور خورشید از پشت شیشه تأثیری ندارد.
 
ویتامین C:
با افزایش سن، میزان ویتامین C خون كم می‌شود. كسانی كه در شرایط استرس (فشار) قرار دارند و یا سیگار می‌كشند به ویتامین C بیشتری نیاز دارند. ویتامین C در انواع میوه‌ها و سبزی‌های تازه مانند: گوجه فرنگی، فلفل سبز دلمه‌ای، پرتقال، كیوی و سابقه سبز پیازچه وجود دارد. پختن سبزی‌ها به مدت طولانی و یا قرار گرفتن سبزی‌ها و میوه‌های خرد شده در معرض هوا و نور باعث از بین رفتن ویتامین C موجود در آنها می‌شود.
 
ویتامین E:
 این ویتامین در جوانه گندم، غلات سبوس‌دار و سبزی‌های دارای برگ سبز تیره وجود دارد. روغن زیتون منبع غنی ویتامین E است.
 
مواد معدنی:
كلسیم:
كلسیم یكی از مهمترین مواد معدنی است. این ماده در سلامت دوره سالمندی تأثیر بسیار زیادی دارد، چرا كه كمبود این ماده باعث پوكی استخوان می‌شود. مصرف داروهای ضد اسید معده، عدم تحرك، اشكال در جذب كلسیم مواد غذایی و كمبود ویتامین D باعث كاهش كلسیم می‌شود. لبنیات یكی از منابع خوب برای تأمین كلسیم بدن است.
 
آهن:
آهن ماده معدنی مهم دیگری است كه كمبود آن منجر به كم خونی، احساس خستگی و ضعف می‌گردد. آهن در انواع گوشت‌ها، تخم‌مرغ، حبوبات، مغزها (پسته و بادام و ...) غلات سبوس‌دار، میوه‌های خشك شده (كشمش، توت خشك، برگه زردآلو) و سبزی‌های سبز تیره وجود دارد.
 
روی:
روی نیز عنصر مهمی است كه كمبود آن باعث بی‌اشتهایی، مشكلات بینایی و كندی ترمیم زخم‌ها می‌شود كه در انواع گوشت، جگر، تخم‌مرغ و شیر و فرآورده‌های آن، غلات سبوس‌دار، مغزها، حبوبات، سبزی‌های تیره و زرد تیره وجود دارد.
 
آب:
مقدار كل آب بدن در سالمندان كاهش می‌یابد. بنابراین آنها در مقایسه با سایر افراد بیشتر در معرض كمبود آب هستند. از طرفی دیگر نوشیدن در اغلب آنان فراموش می‌شود زیرا احساس تشنگی كاهش می‌یابد. این عوامل سالمندان را در معرض خطر كم آبی قرار می‌دهد. در هر صورت برای جلوگیری از خطر كم‌آبی، یبوست، افزایش درجه حرارت و... باید سالمندان را به نوشیدن مایعات و خصوصاً آب تشویق كرد. به طور متوسط مصرف روزانه 8-6 لیوان مایعات، ترجیحاً آب ساده توصیه می‌شود.
 
گروه‌های اصلی مواد غذایی
برای تأمین نیازهای غذایی هر روز در برنامه غذایی خود از چهار گروه اصلی مواد غذایی استفاده كنیم:
گروه شیر و لبنیات:
یك لیوان شیر كم چرب + یك لیوان ماست كم چرب
                              یا
یك لیوان شیر كم چرب + یك قوطی كبریت پنیر
                              یا
یك لیوان ماست كم چرب + نصف قوطی كبریت پنیر + نصف لیوان كشك
 
گروه گوشت، حبوبات و مغزها:
3 قطعه گوشت خورش پخته شده + یك عدد تخم مرغ + نیم لیوان حبوبات پخته شده
                              یا
یك لیوان حبوبات پخته شده + یك ران مرغ
                              یا
2 قطعه كوچك گوش پخته + نیم لیوان حبوبات پخته شده + یك عدد تخم مرغ + ربع لیوان مغزها
توجه: مصرف گوشت سفید بهتر از گوشت قرمز است.
 
 
 
 
گروه نان و غلات:
2 كف دست نان سنگك + نصف لیوان برنج پخته + یك لیوان ماكارونی پخته
                              یا
3 كف دست نان تافتون + یك لیوان برنج پخته + نصف لیوان جو پخته شده به صورت سوپ یا آش
                              یا
8 كف دست نان لواش + یك لیوان برنج پخته + یك لیوان ماكارونی پخته
 
گروه میوه‌ها و سبزی‌ها:
2 لیوان كاهوی خرد شده + یك پرتقال + یك سیب
                              یا
یك لیوان سبزی پخته + نصف لیوان حبه انگور + یك سیب
                              یا
یك سیب زمینی + نصف لیوان سبزی خرد شده + یك لیوان كاهو + نصف لیوان آب میوه + یك گلابی
بهتر است كه میوه و سبزی مورد نیاز یك روز را در چهار نوبت میل كنید.
 
ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای شما توسط خودتان:
شما می‌توانید با استفاده از معیارهای زیر به راحتی سلامت تغذیه‌ای خویش را ارزیابی كنید.
استفاده از این موارد به شما و یا اشخاص دیگر در دانستن اینكه آیا در خطر سلامت تغذیه‌ای هستید یا خیر، كمك می‌كند.
جمله‌های زیر را بخوانید. در ستون (آری) دور هر عدد مربوط به جمله‌ای كه در مورد شما مصداق دارد خط بكشید. برای هر پاسخ (آری) در ستون مربوط به خود امتیاز دهید. جمع كل امتیازها وضعیت تغذیه‌ای شما را نشان می‌دهد.