تبلیغات
نمونه سوالات استخدامی بهورزی - سلامت زنان،سلامت خانواده،سلامت جامعه

سلامت زنان،سلامت خانواده،سلامت جامعه

 زنان نیمی از جمعیت كشور را تشكیل می‌دهند و تأمین سلامت زنان علاوه بر تأمین سلامت نیمی از جامعه، سبب حفظ و ارتقاء سلامت خانواده و در نهایت سلامت كل جامعه می‌شود.

منشور حقوق زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران برحق سلامت زنان در بهره‌مندی و دسترسی به خدمات، حمایت‌ها و مراقبتهای بهداشتی،درمانی مورد نیاز و با كیفیت مناسب تأكید می‌نماید لذا با توجه به این مهم و قبول این واقعیت كه زنان در برابر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها آسیب‌پذیر هستند، لازم است شما بعنوان یك زن در زمینه بیماری هایی نظیر بیماری های قلبی عروقی، فشار خون، چربی خون، دیابت، چاقی، پوكی استخوان و .... اطلاعات لازم را كسب نمایید تا با انجام رفتارهای بهداشتی، سلامت خود را تأمین، حفظ و ارتقاء بخشید.

 

بیماریهای قلبی و عروقی:

بیماریهای قلبی عروقی یكی از دلایل اصلی مرگ و میر د ركشور ما می‌باشد. عوامل زیادی در ایجاد این بیماری ها مؤثرند كه از مهم‌ترین آنها می‌توان چربی خون بالا، فشارخون بالا، چاقی، كم‌تحركی، استرس، استعمال دخانیات و رژیم غذایی نامناسب را نام برد.

شما خود را تا چه اندازه در معرض خطر بیماری‌های قلبی و عروقی می‌دانید؟

 

راههای پیشگیری و كنترل عوامل خطر بیماری‌های قلبی عروقی:

-  روزانه از تمام گروههای غذایی مثل نان، غلات، شیر و لبنیات، گوشت و حبوبات و مغزها و تخم‌مرغ، میوه و سبزی به مقدار لازم استفاده نمایید.

-   تنوع (مواد غذایی مختلف در هر گروه) و تعادل (به اندازه مورد نیاز از هر گروه) را در برنامه غذایی خود رعایت كنید.

-  مصرف غذاهای سرخ شده را كه حاوی مقادیر زیادی چربی هستند در برنامه غذایی خود كاهش دهید و در صورتی كه غذا را سرخ می‌كنید در مدت زمان كم، فقط آن را تفت دهید(مخلوطی از آب و روغن مایع مخصوص سرخ كردنی).

-   روزانه 8-6 لیوان آب مصرف كنید.

-  به جای روغن نباتی جامد و روغن حیوانی از روغن‌های نباتی مایع استفاده كنید اما آنها را نیز كم مصرف كنید زیرا منجر به اضافه وزن یا چاقی می‌شوند.

-  از مصرف بیش از حد قند و شكر، شیرینی، شكلات، نوشابه و مواد نشاسته‌ای مانند برنج و ماكارونی خودداری كنید زیرا باعث افزایش وزن و بالا رفتن فشارخون و چربی خون می‌گردد.

-  مصرف نمك را به هنگام تهیه غذا كاهش دهید و نمكدان را از سفره غذا حذف كنید. همچنین مصرف غذاهای كنسرو شده را كه حاوی مقادیر زیادی نمك و روغن هستند كاهش دهید.

-  مصرف سبزی و میوه را در برنامه غذایی خود افزایش دهید زیرا به دلیل داشتن فیبر و ویتامین‌ها در كاهش چربی‌های خون، فشارخون و پیشگیری از یبوست مؤثرند و با افزایش حجم غذا و احساس سیری بر كنترل اشتها و پیشگیری از چاقی تأثیر می‌گذارند.

-   وزن خود را كنترل كنید زیرا خطر افزایش فشارخون، چربی‌های خون و ابتلا به بیماری های قلبی عروقی در افراد چاق بیشتر است.

-   فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. انجام 30 دقیقه فعالیت بدنی در روز اثر بسیار مثبتی بر عملكرد سیستم قلب و عروق دارد.

-   استرس و فشارهای روحی و روانی خود را كاهش دهید.

-  دخانیات مصرف نكنید و سعی كنید در معرض دود افراد سیگاری قرار نگیرید (باز نمودن پنجره، روشن كردن هواكش، روشن كردن كولر و ...)

 

فشارخون:

اهمیت بیماری افزایش فشارخون به خاطر مرگ و میر و عوارض قلبی و عروقی، مغزی، چشمی و كلیوی آن است.

در بزرگسالان اگر مقدار فشارخون بالاتر از 140 روی 90 میلیمتر جیوه باشد فرد دچار بیماری فشارخون بالاخواهد بود بنابراین لازم است هر فرد بزرگسال سالی یكبار فشار خون خود را نزد پزشك كنترل نماید.

شما آخرین باری كه فشارخون خود را اندازه‌گیری كرده‌اید چه زمانی بوده است؟‌

 

نكات لازم در پیشگیری و درمان فشار خون بالا:

-   وزن كم كنید وبه حد مطلوب برسانید.

-   روزانه 8-6 لیوان آب بنوشید.

-   مصرف میوه و سبزیجات را بیشتر كنید.

-   مصرف چربی در رژیم غذایی را كاهش دهید.

-   مصرف قندهای ساده (قند، شكر، شیرینی، شكلات، نوشابه) را كاهش دهید.

-   فعالیت بدنی و ورزش بطور مستمر لازم است. (ساده‌ترین و عملی‌ترین ورزش نیم ساعت پیاده روی در روز است)

-   میزان مصرف نمك را محدود كنید.

-   خشم را كنترل كرده و به محیط‌های نا آرام و شلوغ و جاهایی كه فكر می‌كنید شما را ناراحت می‌كند، نروید.

-  عدم استعمال دخانیات، زیرا سیگار باعث اختلال جدا عروق، لخته شدن خون در عروق و اختلال در اكسیژن رسانی خون و سكته‌های قلبی و مغزی می‌گردد و همچنین سیگار اثر داروهای ضد فشارخون را كم می‌كند.

توجه: قطع داروهای پایین‌آورنده فشارخون بالا بدون مشورت پزشك عوارض جبران‌ناپذیری دارد.

 

چربی خون:

چربی‌ها به غذا طعم و شكل می‌بخشند و با وجودی كه تری‌گلیسرید و كلسترول كه از مشتقات چربی‌‌ها هستند برای بدن ضروری و با اهمیت می‌باشند چنانچه به مقدار زیاد در خون تجمع پیدا كنند موجب سختی عروق شده و احتمال بالا رفتن فشارخون و بروز سكته قلبی را افزایش می‌دهد. امروزه از سن 20 سالگی به بعد سنجش چربی خون توصیه می‌شود.

آیا شما از میزان چربی خون خود مطلع هستید؟

 

راههای پیشگیری از افزایش چربی‌های خون:

-   چربی قابل رویت گوشت و پوست مرغ را قبل از پخت كاملاً جداكنید.

-   مصرف گوشت قرمز را به دلیل چربی پنهان در آن كم كنید.

-   حداقل دو وعده در هفته ماهی مصرف كنید.

-   مصرف سوسیس، كالباس و همبرگر را به حداقل برسانید.

-   مصرف كله پاچه، مغز، دل و قلوه را محدود كنید.

-  مصرف غذاهای سرخ كرده را كاهش دهید و غذای خود را آب پز، بخارپز، كباب شده تهیه كنید در صورت سرخ كردن از روغن مایع مخصوص سرخ‌كردنی استفاده نمایید.

-   روغن‌های مایع گیاهی را  جایگزین روغن‌های جامد و روغن حیوانی نمایید.

-   روزانه 8 – 6 لیوان آب مصرف كنید.

-   از شیر، ماست و پنیر كم چرب استفاده كنید.

-   از مصرف بی‌رویه شیرینی‌های خامه‌دار، سس سفید سالاد و چیپس اجتناب كنید.

-  زنان بالای 40 سال بیش از 3 الی 4 تخم مرغ در هفته مصرف نكنند و در صورت ابتلا به چربی خون بالا، فشارخون بالا و چاقی و یا سابقه خانوادگی این بیماری‌ها مصرف تخم مرغ را (خصوصاً زرده) به 2 الی 3 عدد در هفته محدود كنند.

-  از میوه‌ها 3-2 سهم (هر سهم معادل یك عدد سیب، پرتقال، هلو یا نصف لیوان آب میوه) و از سبزی‌ها 5-3 سهم در روز (هر سهم معادل یك لیوان كاهو یا اسفناج یا نصف لیوان سبزی پخته یا نصف لیوان سبزی خرد شده) استفاده نمایید.

 

دیابت:

دیابت یا مرض قند نوعی بیماری مزمن است كه قند خون به دلیل مصرف نشدن بالا می‌رود این بیماری در اثر كمبود انسولین (دیابت نوع یك در كودكان یا نوجوانان) و یا در اثر اختلال كار انسولین (دیابت نوع دو در بالغین) بوجود می‌آید.

90-85 % از بیماران دیابتی مبتلا به نوع دو می‌باشند و اغلب در سنین بالاتر از 35سال، چاق و یا دارای اضافه وزن هستند.

دیابت حاملگی یكی از عوارض شایع بارداری است و در 45% خانم های باردار ایجاد می‌شود و در صورت عدم تشخیص و درمان سبب سقط، مرده‌زایی و یا جثه بزرگ در بچه و سایر عوارض مادری وجنینی می‌شود.

آیا تاكنون آزمایش قندخون انجام داده‌اید؟

 

چه افرادی در معرض خطر ابتلا به بیماری دیابت نوع 2 می‌باشند؟

-   افراد چاق، افراد كم تحرك، افرادی كه خویشاوند درجه اول مبتلا به دیابت دارند (والدین، خواهر، برادر).

-   افراد مبتلا به فشارخون بالا.

-   افراد مبتلا به چربی خون بالا.

-  زنانی كه سابقه دوبار یا بیشتر سقط خود به خودی (بدون علت مشخص) و یا سابقه مرده‌زایی و یا به دنیا آوردن نوزاد بیش از 4 كیلوگرم وزن دارند.

-   خانمهای باردار در هر گروه سنی.

-   زنانی كه سابقه دیابت حاملگی در یكی از بارداری‌های قبلی داشته‌اند.

 

توجه: در صورتی كه در معرض خطر ابتلاء به دیابت هستید سالی یكبار قند خون خود را آزمایش كنید.

 

نكات لازم در پیشگیری از دیابت:

همه افراد، خصوصاً افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت باید:

-   از افزایش وزن و چاقی بپرهیزند و در صورت اضافه وزن آن را كاهش دهند.

-   بطور منظم فعالیت بدنی و ورزش‌های مناسب مثل پیاده‌روی منظم انجام دهند.

-   مواد قندی و چربی زیاد مصرف نكنند.

-   از میوه و سبزیجات بصورت متنوع و متعادل استفاده كنند.

 

پوكی استخوان:

پوكی استخوان بیماری است كه در آن توده استخوانی به تدریج از بین می‌رود و استخوان شكننده می‌شود و احتمال شكستگی با ضربات كوچك افزایش می‌یابد.

پوكی استخوان در حدود نیمی از زنان از سن 45 سالگی و در 90% زنان از سن 75 سالگی به بعد ایجاد می‌شود. پوكی استخوان بیماری است كه در زنان بیشتر از مردان می‌باشد به نحوی كه شكستگی استخوان ران و ستون فقرات در زنان سه برابر مردان اتفاق می‌افتد.

 

نكات لازم در پیشگیری از پوكی استخوان:

-   دریافت میزان كافی كالری (به نحوی كه فرد دارای وزن طبیعی باشد).

-   مصرف غذاهای حاوی كلسیم (حداقل 1000 میلی گرم روزانه مثل خوردن سه لیوان شیر در روز).

-   پرهیز از مصرف غذاهای شور بیش از مقدار عادی در حاملگی (باعث دفع كلسیم می‌شود).

-   دریافت كافی ویتامین D (چربی ماهی، تخم مرغ، كره، شیر).

-   استفاده از نور مستقیم خورشید(به مدت 15 تا 30 دقیقه در روز).

-   مصرف روغن‌های مایع (زیتون، ذرت، آفتابگردان و ...).‌

-   پرهیز از مصرف نوشابه‌های گازدار (باعث اختلال در جذب كلسیم می‌شود).

-   عدم مصرف الكل و عدم استعمال دخانیات و یا در معرض دود سیگار قرار گرفتن (باعث دفع كلسیم می‌شود).

-   انجام فعالیت بدنی و ورزش مناسب بطور مستمر (حداقل هفته‌‌ای سه بار و هر بار 30 دقیقه).

 

نمونه‌ای از مواد غذایی حاوی كلسیم                                               مقدار كلسیم (میلی‌گرم)

قره قورت                        100 گرم                                                 2825

پونه خشك                     100 گرم                                                 2628

زیره                               100 گرم                                                 1080

ماهی بدون روغن                         100 گرم                                                 437

كشك                             100 گرم                                                 430

ماست كم چرب               1 لیوان                                                   415

شیر كم چرب                  پ لیوان                                                  298

 

یائسگی:

یائسگی یكی از مراحل طبیعی و مهم زندگی زنان است كه در طی آن تخمدانها تولید استروژن را متوقف می‌كنند و تخمك‌گذاری وجود ندارد یعنی مشخصه اصلی یائسگی پایان باروری و قطع قاعدگی است. این دوره معمولاً با قطع قاعدگی به مدت یك سال شناخته می‌شود.

سن متوسط شروع یائسگی 51 سال (از 47 تا 53 سال) می‌باشد.

 

علائم یائسگی و چگونگی تطابق با آن:

بی نظمی در عادت ماهانه: این بی‌نظمی بصورت كاهش یا افزایش فاصله بین قاعدگی‌ها و تغییر در حجم خونریزی است. در صورت وجود خونریزی بسیار سنگین یا قاعدگی طولانی مدت (بیش از 10 روز) و فاصله كمتر از سه هفته بین قاعدگی‌ها حتماً با پزشك مشورت كنید.

گر گرفتگی و تعریق شبانه: علامت شایعی است و فرد به طور ناگهانی دچار احساس گرما در قسمت بالایی بدن شده، صورت و گردن قرمز و لكه‌های قرمز رنگ روی سینه، پشت و بازوها پیدا می‌شود. همزمان فرد دچار تعریق شده و سپس بدنش سرد می‌گردد. معمولاً گر گرفتگی 30 ثانیه تا 5 دقیقه طول می‌كشد در صورت گر گرفتگی فرد می‌باید به فضای خنك برود، لباس خود را كم كند و یك نوشیدنی خنك بنوشد. بادبزن همراه خود داشته باشد. لباس های با رنگ روشن و نخی بپوشد. شبها در جای خنك با تهویه كافی بخوابد. از لباس خواب و ملحفه نخی استفاده كند.

خشكی واژن: تغییرات هورمونی دوره یائسگی سبب نازكی، خشكی و كاهش خاصیت ارتجاعی واژن و در نتیجه احساس سوزش و خارش می‌شود و احتمال ایجاد عفونت افزایش می‌یابد. استفاده از ژل‌های نرم‌كننده با دستور پزشك به رفع این مشكل كمك می‌كند.

خستگی و مشكلات خواب: سخت به خواب رفتن، زود از خواب بیدار شدن و نیمه شب بیدار شدن به دلیل تعریق شبانه ممكن است وجود داشته باشد. بنابراین از مصرف موادی مانند چای و قهوه به دلیل داشتن كافئین خودداری شود. مصرف یك لیوان شیر قبل از خواب بسیار كمك كننده است.

توجه: تا وقتی یك سال از قطع قاعدگی نگذشته باشد، باید از روش پیشگیری از بارداری مطمئن استفاده شود.

 

افسردگی:

افسردگی یكی از شایعترین بیماری های بشر است. آمارها نشان می‌دهد كه از هر 5 زن یك نفر بیماری افسردگی را در طول زندگی خود تجربه می‌كند علت ایجاد افسردگی ممكن است ناشی از موقعیت‌های دشوار زندگی و شغلی و یا شكست‌های اقتصادی، تحصیلی، ازدواج و ... باشد و یا در اثر ابتلا به بیماری، از دست دادن عزیزان، مصرف موادی نظیر الكل و مواد مخدر و بعضی از داروها و یا به علت تغییرات هورمونی و زمینه‌های ارثی باشد. علائم بیماری افسردگی در افراد مختلف متفاوت می‌باشد اما عموماً فرد مدتها دچار غمگینی، بی‌حوصلگی، لذت نبردن از زندگی، احساس پوچی و از دست دادن اعتماد به نفس، ناتوانی در ارتباط با دیگران و ... شده و این حالات با اضطراب، بیقراری، عصبی شدن و تحریك‌پذیری همراه است.

 

نكات لازم برای پیشگیری از افسردگی:

-   به خدا توكل نمایید.

-   مشكلات خود را یادداشت كنید.

-   مشورت با دوستان آگاه و مورد اعتماد، یا افراد صاحب‌نظر مانند مشاور و روانشناس تا برای مشكلات راه‌حل‌های تازه پیدا كنید.

-   انتظار بیش از حد از خود نداشته باشید.

-   مسئولیت‌های سنگین انتخاب نكنید.

-   انتظارات خود را از دیگران محدود كنید.

-   پیاده‌روی و ورزش مناسب را در برنامه روزانه قرار دهید تا از فشارهای روانی و عصبانیت‌های شما كم شود.

-   گاهی به خود مرخصی بدهید و به تفریح یا مسافرت بروید.

-   افكار مثبت خود را جایگزین افكار مزاحم و منفی كنید.

-   در صورت ابتلا به افسردگی با مراجعه به روانشناس و روانپزشك از روان درمانی و درمان دارویی برخوردار شوید.

-   افسردگی به راحتی قابل كنترل و درمان می‌باشد.

 

توجه: نوع درمان  مدت آن را فقط پزشك شما تعیین می‌كند پس، از استفاده خودسرانه دارو یا قطع نابه هنگام آن جداً خودداری كنید.

 

چاقی و اضافه وزن:

چاقی و اضافه وزن یكی از مشكلات شایع تهدیدكننده سلامتی است، چاقی در افزایش فشارخون، كلسترول، تری‌گلیسرید و قند خون نقش مهمی داشته و خطر بیماری های قلبی، سكته مغزی، دیابت، مشكلات استخوانی مفصلی و بسیاری از سرطانها (مانند سرطان پستان، رحم، تخمدان و ...) را افزایش می‌دهد. وقتی بین دریافت مصرف انرژی تعادل برقرار نشود، انرژی مازاد به صورت چربی در بدن تجمع پیدا می‌كند؟

 

آیا وزن شما مناسب است؟

برای مشخص كردن وضعیت وزن بدن باید BMI (نمایه توده بدنی) خود را محاسبه و با جدول استاندارد زیر مقایسه كنید (چنانچه مبتلا به اضافه وزن یا چاقی هستید تحت نظر پزشك و مشاور تغذیه وزن خود را به وزن طبیعی برسانید)

 

میزان BMI                      وضعیت وزنی

كمتر از 5/18                    لاغر

بین 5/18 و 25                 وزن طبیعی

بین 25 و 30                    اضافه وزن

30 و بیشتر                     چاق و خیلی چاق

 

نمایه توده بدنی (BMI) = وزن به كیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر

 

اگر اضافه وزن دارید نسبت به كاهش آن اقدام كنید.

 

راههای كاهش اضافه وزن:

-   مصرف گروه نان و غلات (نان، برنج، ماكارونی) را كاهش دهید.

-   مصرف چربی‌ها، خصوصاً چربی‌های جامد را كاهش دهید.

-   مصرف قند و شكر، نوشابه، شیرینی و تنقلات را كاهش دهید.

-   مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید.

-   مصرف آب را از 8-6 لیوان معمول افزایش دهید (به ازای هر 10 كیلوگرم اضافه وزن یك لیوان).

-   فعالیت بدنی مناسب را افزایش دهید (از 30 دقیقه به 60- 45 دقیقه).

-  در رفتارهای تغذیه‌ای تغییر ایجاد كنید (كاهش سرعت غذا خوردن، جویدن طولانی‌تر هر لقمه، كشیدن غذا در ظرف كوچكتر، اجتناب از خوردن باقی مانده غذای كودك، اجتناب از همزمانی غذا خوردن با تماشای تلویزیون و ...).

 

توجه: هدف از درمان چاقی، كاهش وزن و حفظ آن برای مدت طولانی است میزان كاهش وزن باید 5/0 تا 1 كیلوگرم در هفته باشد و بعد از 6 ماه بایستی وزن كاهش یافته حفظ شود.