تبلیغات
نمونه سوالات استخدامی بهورزی - وبا ویژه كاركنان بهداشتی


وبا ویژه كاركنان بهداشتی
وبا و علائم آن
وبا یك بیماری میكروبی واگیردار با منشاء مدفوعی با قابلیت ایجاد اپیدمی‌های بزرگ برای انسان است. فرد ابتدا احساس پری و غر غر شكم و بدنبال آن دچار اسهال حاد شده كه در ابتدا كم و به تدریج زیاد می‌شود. اسهال گاهی همراه با استفراغ بدون حالت تهوع قبلی می‌باشد. معمولاً اسهال بیماران وبائی شبیه آب برنج است و در موارد شدید با دفع غیرقابل شمارش همراه است. دل درد، دل پیچه و تب معمولاً دیده نمی شود. عطش و درد عضلات شكم و ساق پا مشهود است. مدفوع بیماران وبائی بی‌بو یا بویی شبیه بوی ماهی دارد. 75% از افراد آلوده به عفونت هیچ علامتی از بیماری ندارند، 20% دچار اسهال خفیف و فقط تعداد كمی از افراد (2 الی 5%) دچار اسهال آبكی شدید می شوند. گاهی اوقات فرد در طی یك ساعت یك لیتر از مایعات بدنش را از دست می‌دهد كه باعث افت فشارخون – نبض ضعیف وخواب‌آلودگی و عدم هوشیاری خصوصاً در كودكان می‌شود كه بدون اقدامات درمانی بسیار خطرناك بوده و می‌تواند منجر به شوك و نهایتاً مرگ شود.
مطالعات وسیع نشان داده است كه نمی‌توان با كنترل مرزها از ورود وبا به یك كشور جلوگیری به عمل آورد با این حال می‌توان با روش‌های كنترل مناسب از انتشار آن در كشور جلوگیری كرد.
 
راه‌های انتقال
1-   عمدتاً بطور غیرمستقیم از طریق آب یا غذای آلوده، سبزیجات و میوه آلوده یا شسته شده با آب آلوده به مدفوع انسان باعث انتقال بیماری به افراد سالم می‌شود. غذاهایی كه بعد از پختن آلوده شده‌اند و برای چند ساعت در دمای اتاق مانده‌اند محیط مناسبی برای رشد عامل بیماری وبا هستند (مثل برنج پخته، سیب‌زمینی، مرغ، تخم مرغ، لوبیا و ...)
2-      از طریق دست آلوده، تماس با مدفوع و استفراغ بیماران، ملحفه و لوازم آلوده دیگر...
 
عامل بیماری و چگونگی بیمار زایی
عامل ایجاد بیماری وبا میكروبی به نام ویبریوكلرا است كه همراه اسهال و استفراغ افراد مبتلا به وبا دفع شده و در اثر دفع غیربهداشتی فضولات انسانی در محیط پراكنده شده موجب آلودگی آب‌های سطحی (چشمه، چاه معمولی، رودخانه و ...) می‌شود. آلودگی سبزیجات و میوه در حین آبیاری فاضلاب بسیار شایع است.
عامل بیماری وبا در محیط مرطوب و آبی برای مدت‌ها (سال‌ها) زنده می‌ماند اما در محیط خشك زود از بین می‌رود. اسید معده سد دفاعی خوبی برای مقابله با بیماری است. اما در صورت مصرف داروهای آنتی‌اسید یا مایعات فراوان اسید معده رقیق شده و میكروب از سد معده گذشته و در داخل روده كوچك تجمع و تكثیر نموده و تولید سمی می‌نماید كه این سم باعث ترشح آب و املاح زیاد از روده كوچك می‌شود و خطر بیماری بیشتر از این جهت می‌باشد.
 
خطرات و عوارض وبا
در یك جامعه غیرآماده، وبا قادر است 50% مرگ و میر ایجاد نماید اما با اقدامات درمانی مناسب مرگ و میر به كمتر از 1% كاهش می‌یابد.
1-      وبا در موارد شدید باعث كاهش آب و املاح بدن شده و حتی در طی چند ساعت فرد را به شوك و به كام مرگ می‌برد.
2-   نارسایی حاد كلیه كه بعلت مایعات از دست رفته و میزان ناكافی یا حجم كم مایعات تزریقی است و یا اینكه بیمار برای بار دوم و بیشتر دچار كاهش شدید آب و املاح می‌گردد.
3-      بدنبال كاهش آب و املاح پتاسیم نیز كاهش یافته و باعث ایست قلبی (سكته قلبی) می‌شود.
4-      در مادران باردار مبتلا 50% سقط جنین در پی دارد.
5-   با توجه به وجود حاملان سالم سلامت جامعه به خطر می‌افتد و باعث شیوع بیشتر بیماری در زمان‌های بعدی می‌گردد. كه تعداد ناقلان بیماری وبا 20 تا 100 برابر تعداد بیماران وبایی می‌باشد.
6-   ِادم ریه كه بصورت سرفه و مشكل در تنفس بروز می‌كند كه در اثر تجویز محلول‌های قندی یا نرمال سالین به تنهایی و بدون تجویز محلول ORS اتفاق می‌افتد.
7-      ایجاد تنش روحی روانی و در نتیجه سلامت روانی و اجتماعی جامعه به خطر می‌افتد.
 
تشخیص
براساس جداكردن سروگروپ01  یا O139 از ویبریوكلرا در مدفوع است. نمونه‌برداری باید در مدت زمان 24 ساعت اول بیماری قبل از مصرف هرگونه آنتی‌بیوتیك یا داروی دیگری انجام شود و برای انتقال آن از محیط كری بلر استفاده شود. محیط انتقال باید به اندازه كافی در مراكز بهداشتی درمانی وخانه‌های بهداشت و بیمارستان‌ها موجود باشد.
چون هدف از نمونه‌گیری مدفوع، ردیابی وجود بیماری در منطقه است باید نمونه‌گیری در تمام ماه‌های سال در حداقل مورد انتظارانجام شود.
 
بررسی و گزارش موارد
بررسی مداوم موارد اسهالی (جدید وتكراری) اساس كشف سریع بیماری وبا می‌باشد. ثبت روزانه اسهال و تغییرات در الگوی علائم اسهال (نظیر افزایش تعداد روزانه موارد و بروز اسهال شدید منجر به مرگ در یك فرد بالای 2 سال) و گزارش فوری آن به مركز بهداشت مهمترین عامل شناسایی و كشف موارد وباست.
 
تعریف اپیدمیولوژیك
وبای مظنون
هر فرد بالای 2 سال كه در اثر اسهال حاد آبكی دچار كم آبی شدید شود و یا به علت اسهال آبكی بمیرد.
 
وبای قطعی
مورد وبا وقتی قطعی است كه ویبریوكلرا O1 یا O139 از نمونه‌ی مدفوع بیمار مبتلا به اسهال جدا شود.
 
اقدامات توصیه شده در اولین برخورد با بیمار
درمان ویژه
1-      ارزیابی بیمار از نظر تعیین درجه كم آبی .
2-      هیدراتاسیون و جبران كم آبی بیمار (مایع درمانی).
3-      تجویز آنتی‌بیوتیك خوراكی.
 
پروتكل كشوری در برخورد با بیماری: گزارش دهی فوری
 
آنتی‌بیوتیك‌های توصیه شده برای درمان مبتلایان به وبا
آنتی بیوتیك
كودكان كمتر از 8 سال
بزرگسالان
توضیحات
داكسی سیكلین
-
Mg300/ تك دوز
به جز زنان باردار
سپیروفلوكساسین
-
 Mg250/ دوبار در روز به مدت 3 روز
1 گرم/ تك دوز به جز زنان باردار
تتراسیكلین
-
Mg500/ چهاربار در روز / به مدت 3 روز
به جز زنان باردار
اریترومایسین
Mg10 به ازای هر كیلو وزن بدن 4 بار در روز به مدت 3 روز
Mg 400 4 بار در روز به مدت 3 روز
توصیه‌ی WHO برای زنان باردار و كودكان
آمپی سیلین
Mg5/12 به ازای هركیلو وزن بدن 4 بار در روز به مدت 3 روز
Mg 500/ چهار بار در روز به مدت 3 روز
توصیه‌ی WHO برای زنان باردار و كودكان
 
هدف اصلی در درمان وبا جایگزینی مایعات و الكترولیت‌های از دست رفته می‌باشد. آب و الكترولیت 80 تا90% بیماران وبایی را تنها با محلول خوراكی ORS می‌توان جبران كرد. استفاده از آب میوه طبیعی بخصوص آب سیب رقیق شده با آب سالم بسیار مفید است.
در موارد اسهال شدید آب و الكترولیت را می‌بایست باسرعت از طریق محلول‌های تزریقی جبران كرد (3 تا 6 لیتر در ساعت برای بزرگسال) و به محض اینكه بیمار بتواند بنوشد می‌بایست از محلول ORS استفاده كرد.
محلول رینگر لاكتات بعلت داشتن تركیبات مناسب الكترولیتی جهت درمان وریدی ارجح است.
هیچگونه داروی ضد اسهال، ضد استفراغ و ضد اسپاسم بدون نظر پزشك نباید استفاده كرد.
 
بررسی موارد تماس
مراقبت افرادی كه از نظر خوردن و آشامیدن با بیمار در تماس بوده‌اند تا 5 روز بعد از تماس توصیه می‌شود در صورتیكه شواهد قوی از احتمال انتقال ثانویه مطرح باشد درمان دارویی موارد تماس دقیقاً مشابه بیماران انجام می‌شود.
 
كنترل اطرافیان و محیط
دفع بهداشتی فضولات انسانی، استفاده از مستراح‌های بهداشتی و ضدعفونی مستراح‌ها و مدفوع بیماران با استفاده از شیرآهك 20% یا كرئولین 5% و یا پركلرین با غلظت PPM، 2 یا هلامید 5 در هزار .
 
راههای پیشگیری
1-      برقراری نظام گزارش‌دهی دقیق و فوری.
2-      برقراری نظام مراقبت شامل نمونه‌برداری مدفوع از نظر التور از كلیه موارد اسهالی شدید.
3-      نظارت منظم بر سالم بودن اغذیه مصرفی و آب مصرفی شامل آب آشامیدنی، پخت و پز، شستشو و استخرها.
4-      نظارت دقیق بر دفع صحیح فضولات انسانی و زباله و مبارزه با حشرات با همكاری سازمان‌های مربوطه.
5-      آموزش كلیه نیروهای بهداشتی درمانی در تمام سطوح در مورد راه‌های سرایت، پیشگیری و درمان.
6-      آموزش بهداشت همگانی درخصوص رعایت بهداشت فردی و ....
7-      فراهم نمودن كلیه ابزار و تجهیزات لازم برای تشخیص بیماری و درمان مطابق دستورالعمل كشوری.