تبلیغات
نمونه سوالات استخدامی بهورزی - استامینوفن كدئین

استامینوفن كدئین

قرص استامینوفن كدئین تركیبی از دو داروی استامینوفن (300 میلی‌گرم) و كدئین فسفات (20 میلی‌گرم) می‌باشد. استامینوفن یك داروی ضد درد و ضد تب است كه اثر ضد دردی موقت در درمان درد غیر احشایی خفیف تا متوسط دارا می‌باشد. استامینوفن بعنوان ضد درد و ضد تب در مواردی كه سالیسیلات‌ها منع مصرف دارند یا تحمل نمی‌شوند بعنوان جایگزین مصرف می‌شوند.

كدئین هم یك داروی ضد درد است كه در بهبود درد خفیف تا متوسط بكار می‌رود كدئین با كمترین دوز موثر و به صورت متناوب جهت به حداقل رساندن تحمل و وابستگی فیزیكی استفاده می‌شود.

تركیب دو داروی استامینوفن و كدئین بعلت تفاوت مكانیسم فعالیت آنها باعث ایجاد اثر ضد دردی اضافی می‌گردد.

 

موارد و مقدار مصرف

v   استامینوفن بعنوان خود درمانی جهت درد بیش از 10 روز در بالغین و 5 روز در اطفال نباید استفاده شود مگر با تجویز پزشك چرا كه درد با مدت و شدت بیشتر ممكن است یك حالت پاتولوژیك باشد كه نیاز به ارزیابی پزشكی و درمان نظارتی داشته باشد.

v   در خود درمانی تب استامینوفن نباید برای تب بالای 5/39 درجه، تب بیش از 3 روز با تب راجعه مگر با تجویز پزشك استفاده گردد چون بعضی انواع تب‌ها ممكن است نشانه یك بیماری جدی باشد كه نیاز به ارزیابی پزشكی فوری داشته باشد.

v   استامینوفن در خود درمانی گلودرد (فارنژیت، لارنژیت، تونسیلیت) نباید بیش از 2 روز استفاده شود. در موارد خود درمانی با توجه به سن نباید بیش از 5 بار در 24 ساعت مگر با تجویز پزشك مصرف شود. دوز استامینوفن در بالغین 650 میلی‌گرم هر 6 – 4 ساعت یا 1 گرم هر 6-1 ساعت در صورت لزوم (حداکثر 4 گرم روزانه) دوز استامینوفن در اطفال با توجه به سن هر 6-4 ساعت می‌باشد كه حداكثر دوز مجاز در روز 5 بار می‌باشد. در مورد كدئین دوز بالغین 30 میلی‌گرم هر 4 ساعت (دوز معمول 60-15 میلی‌گرم)  دوز كدئین در اطفال mg/kg 3 یا mg/m2 100 روزانه در 6 دوز منقسم (mg/kg5/0 یا mg/m2 15 هر 6-4 ساعت)

 

عوارض جانبی

استامینوفن در دوزهای درمانی نسبتاً غیر سمی است با این حال مصرف همزمان چند محصول حاوی استامینوفن می‌تواند باعث اثرات ناخواسته دارو شود بنابراین باید از مصرف همزمان آنها اجتناب كرد.

 

عوارض استامینوفن

واكنش‌های حساسیتی و درماتولوژیك گزارش شده. ادم حلق، آنژیوادم واكنش های آنافیلاكسی به ندرت بروز می‌كند.

 

اثرات هماتولوژیك

شامل ترومبوسیتوپنی، لوكوپنی، پان سیتوپنی بویژه با مصرف طولانی دوزهای بزرگ، نوتروپنی و پورپورا ترومبوسیتوپنی با مصرف استامینوفن گزارش شده و بندرت اگرانولوسیتوز مشاهده گردیده است.

 

اثرات كبدی

سمیت كبدی ناشی از مصرف یك دوز سمی یا چندین دوز اضافی و مصرف بیش از حد استامینوفن منجر به نارسایی حاد كبدی در بالغین می‌شود. در بیشتر موارد مصرف بیش از حد مجاز، غیرعمدی بوده است.

در بچه‌هایی كه چند دوز اضافی دارو دریافت كرده‌اند سمیت كبدی شدید و حتی مرگ گزارش شده است. مصرف الكل زیاد باعث افزایش خطر سمیت كبدی ناشی از استامینوفن می‌شود. افزایش در آنزیم آلانین آمینوترانسفراز در افرادی كه استامینوفن را به مقدار 4 گرم در روز مصرف كرده‌اند بروز كرده است.

سمیت حاد كبدی ناشی از متابولیسم استامینوفن می‌باشد همانطور كه گفته شد سمیت ممكن است ناشی از مصرف یك دوز سمی یا تكرار مصرف یك دوز زیاد (ل/یشغ 10-5/7 برای 2- 1 روز) یا مصرف طولانی مدت دارو باشد.

نكروز كبدی وابسته به دوز یك حالت سمی حاد جدی بالقوه كشنده است. كه شامل چهار فاز می‌باشد:

فاز اول-  بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، بی‌قراری، تعریق زیاد

فاز دوم- از بین رفتن علائم فاز 1 و جایگزینی آنها با علائم درد یا حساسیت یك چهارم فوقانی راست، بزرگ شدن كبد، افزایش بیلی روبین و آنزیم‌های كبدی، طولانی شدن زمان پروترومبین و گاهی اوقات كم شدن ادرار

فاز سوم -  بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، عود حالت بی‌قراری (معمولاً 5-3 روز بعد از شروع علائم اولیه) و علائم نارسایی كبدی (یرقان، هیپوگلیسمی، كواگولوپاتی، انسفالوپاتی)، احتمال نارسایی كلیوی و كاردیومیوپاتی.

فاز چهارم -  بهبودی با پیشرفت به سمت نارسایی كامل كبدی كشنده

تهوع و استفراغ و درد شكمی معمولاً 3-2 ساعت بعد از خوردن دوز سمی دارو بروز می‌كند.

در مسمومیت شدید تحریك CNS، تحریك پذیری و هذیان در ابتدا ممكن است بروز كند، به دنبال آن تضعیف CNS گیجی، هیپوترمی، تنفس سریع و سطحی، نبض غیرمعمول، ضعیف و سریع، فشار خون پایین و نارسایی گردش خون اتفاق میفتد. كولاپس عروقی ناشی از هیپوكسی نسبی و دپرسیون مركزی با دوزهای بزرگ بروز كرده است.

 

عوارض جانبی كدئین

كدئین از دسته داروهای مخدر است كه اثرات سمی مشابه به اگونیست‌های مخدر دارد. در دوزهای درمانی عوارض كدئین كمتر از مورفین است گرچه در مصرف طولانی مدت یبوست شدید گزارش شده است.

با دوزهای بزرگ تحریك و تشنج ممكن است بروز كند. اثرات ناشی از آزاد شدن هیستامین كه وابسته به دوز می‌باشد از عوارض كدئین می‌باشد.

حداكثر دوز مجاز كدئین mg/day 240 می‌باشد.

اثرات جانبی كدئین شامل تضعیف تنفس، اثرات عصبی، گوارشی، قلبی عروقی، اندوكرین و دستگاه تناسلی ادراری، كولینرژیك، تعریق، گرگرفتگی، گرم شدن صورت و گردن و قفسه سینه می‌باشد.

در دوز معمول خوراكی اثرات جانبی دارو به حداقل می‌رسد.

 

تداخلات دارویی

1-      مصرف الكل زیاد و طولانی مدت باعث تشدید سمیت كبدی می‌شود

2-   داروهای ضد تشنج (مثل فنی توئین، باربیتورات‌ها، كاربامازپین) بعلت القاء آنزیم‌های كبدی باعث افزایش سمیت كبدی بدلیل تبدیل استامینوفن به متابولیت سمی می‌گردد.

3-      ایزونیازید همراه استامینوفن باعث افزایش خطر سمیت كبدی می‌شود

4-      داروهای ضد انعقاد خوراكی باعث تقویت اثر انعقادی استامینوفن می‌گردد

5-      در مصرف همزمان با فنوتیازین‌ها احتمال هیپوترمی شدید وجود دارد.